{"id":931,"date":"2023-04-13T21:02:43","date_gmt":"2023-04-13T21:02:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/?p=931"},"modified":"2023-04-13T21:03:59","modified_gmt":"2023-04-13T21:03:59","slug":"co-mozna-znalezc-w-dzieciecej-walizce-o-budowaniu-poczucia-wlasnej-wartosci-u-uczniow-zofia-glowacka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/2023\/04\/13\/co-mozna-znalezc-w-dzieciecej-walizce-o-budowaniu-poczucia-wlasnej-wartosci-u-uczniow-zofia-glowacka\/","title":{"rendered":"Co mo\u017cna znale\u017a\u0107 w dzieci\u0119cej walizce? O budowaniu poczucia w\u0142asnej warto\u015bci u uczni\u00f3w – Zofia G\u0142owacka"},"content":{"rendered":"Zmiany zachodz\u0105ce we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, zw\u0142aszcza szybki rozw\u00f3j technologiczny i \u00a0d\u0105\u017cenie do stworzenia modelu gospodarki opartej na wiedzy, stawiaj\u0105 przed lud\u017ami coraz to nowe wyzwania. Wyzwania, kt\u00f3re wymagaj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci szybkiego docierania do informacji, precyzji formu\u0142owania wniosk\u00f3w i kreatywnego ich wykorzystania, by by\u0107 wci\u0105\u017c o krok przed konkurencj\u0105.
Wszystkie te czynniki wymog\u0142y konieczno\u015b\u0107 zmiany wzorca edukacji i roli nauczyciela, kt\u00f3ry nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c tylko \u017ar\u00f3d\u0142em informacji, ale kim\u015b, kto przede wszystkim wspiera uczni\u00f3w w rozwijaniu umiej\u0119tno\u015bci rozumowania oraz nabywania i poszerzania wiedzy .
O tym, \u017ce polscy uczniowie i nauczyciele doskonale dostosowuj\u0105 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesnych reali\u00f3w \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce m. in. raport PISA opublikowany pod koniec 2019 r.
Wynika z niego, \u017ce nasi pi\u0119tnastolatkowie we wszystkich obszarach obj\u0119tych badaniem plasuj\u0105 si\u0119 powy\u017cej \u015bredniej ustalonej dla kraj\u00f3w OECD, a to lokuje ich w \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wce.
Jednak raport PISA odkrywa i ciemn\u0105 stron\u0119 tego sukcesu. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce polscy uczniowie \u015bwietne wyniki musz\u0105 okupi\u0107 tytaniczn\u0105 prac\u0105 (47 godzin w tygodniu, czyli wi\u0119cej ni\u017c zak\u0142ada kodeks pracy), w szkole czuj\u0105 si\u0119 \u017ale g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na prze\u015bladowania i przemoc, a mimo ponadprzeci\u0119tnych umiej\u0119tno\u015bci nie wierz\u0105 w swoje mo\u017cliwo\u015bci (szczeg\u00f3lnie ci, kt\u00f3rzy pochodz\u0105 z ubo\u017cszych rodzin). Bo polskich uczni\u00f3w w sukcesie i ambicjach blokuj\u0105 bariery w g\u0142owach. Potwierdzeniem tego mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce wyj\u0105tkowo ma\u0142y odsetek nastolatk\u00f3w pochodz\u0105cych z ubo\u017cszych \u015brodowisk, za to z wysokimi wynikami, ma aspiracje do uzyskania wy\u017cszego wykszta\u0142cenia. Ich koledzy i kole\u017canki z bogatym zapleczem spo\u0142eczno-ekonomicznym w 92 % s\u0105 przekonani, \u017ce uko\u0144cz\u0105 studia wy\u017csze.\u00a0Za to a\u017c 48 % uczni\u00f3w ze \u015brodowisk defaworyzowanych nie wierzy, \u017ce mog\u0142oby uzyska\u0107 wy\u017csze wykszta\u0142cenie.\u00a0Wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczni\u00f3w z najlepszymi wynikami nie wierzy r\u00f3wnie\u017c w powodzenie na \u015bcie\u017cce zawodowej. P\u0142e\u0107 nie gra tu roli. Tylko 12 % dziewcz\u0105t i 14 % ch\u0142opc\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce ma szans\u0119 na karier\u0119.\u00a0To jeden z najgorszych wynik\u00f3w w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w OECD.\u00a0
Polscy uczniowie, jak nikt inny na \u015bwiecie, s\u0105 te\u017c przekonani, \u017ce warunkiem sukcesu s\u0105 przyrodzone zdolno\u015bci.\u00a0A\u017c 60 % z nich uwa\u017ca, \u017ce inteligencja\u00a0to co\u015b, co w toku \u017cycia nie za bardzo mo\u017cna zmieni\u0107.\u00a0Dla por\u00f3wnania \u015brednia dla kraj\u00f3w OECD to rewers polskich odpowiedzi \u2013 60 % uczni\u00f3w nie zgadza si\u0119 z tym stwierdzeniem .
Ten ciut przyd\u0142ugi, naszpikowany cyframi i danymi wst\u0119p jest moim zdaniem doskona\u0142ym wprowadzeniem do rozwa\u017ca\u0144 na temat tego, co mo\u017cna znale\u017a\u0107 w dzieci\u0119cej walizce.
Katarzyna Bulicz-Kasprzak w swojej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eNie licz\u0105c kota, czyli kolejna historia mi\u0142osna\u201d pisze:
\u00a0
\u017bycie cz\u0142owieka jest jak walizka. Wrzucamy do niej r\u00f3\u017cne rzeczy. Jedne na drugie. Z czasem zapominamy, co znajduje si\u0119 na dnie. Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce nosimy tam co\u015b, co sprawia, \u017ce nasz baga\u017c staje si\u0119 ci\u0119\u017cki. A my bezmy\u015blnie ci\u0105gniemy go za sob\u0105, m\u0119cz\u0105c si\u0119 przy tym okropnie. Mo\u017ce warto czasem zajrze\u0107, posprz\u0105ta\u0107 i wyrzuci\u0107 to, co niepotrzebne. Czasem mo\u017cna nawet znale\u017a\u0107 co\u015b warto\u015bciowego. No i zawsze mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b nowego o sobie\u00a0oraz wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski <\/em>.
\u00a0
Czego mogliby\u015bmy si\u0119 dowiedzie\u0107, przegl\u0105daj\u0105c walizki \u017cycia naszych kilku-, kilkunastoletnich uczni\u00f3w? S\u0105dz\u0119, \u017ce tego, \u017ce pod warstwami pozornej pewno\u015bci siebie, arogancji i tzw. bezczelno\u015bci, kryje si\u0119 wiele tragedii, niepewno\u015bci, zagubienia i osamotnienia. Jak zatem sprawi\u0107, by z tej prze\u0142adowanej dzieci\u0119cej walizki znikn\u0119\u0142o to wszystko, co negatywne?
Moje ponad dwudziestoletnie do\u015bwiadczenie udowodni\u0142o mi, \u017ce nie wystarczy by\u0107 ju\u017c: \u201e tylko \u017ar\u00f3d\u0142em informacji i kim\u015b, kto wspiera uczni\u00f3w w rozwijaniu umiej\u0119tno\u015bci rozumowania oraz nabywania i poszerzania wiedzy\u201d, ale trzeba by\u0107 przede wszystkim kim\u015b, kto b\u0119dzie cz\u0142owiekiem w jak najszerszym tego s\u0142owa znaczeniu.
Codziennie rano, kiedy id\u0119 do pracy, zastanawiam si\u0119, jak minie mi dzisiaj czas w szkole. I za ka\u017cdym razem dochodz\u0119 do wniosku, \u017ce nie potrafi\u0119 tego przewidzie\u0107. \u017be robienie jakichkolwiek plan\u00f3w i ch\u0119\u0107 realizowania ich punkt po punkcie, jest mrzonk\u0105. Bo przecie\u017c pracuj\u0119 z \u017cywio\u0142em, kt\u00f3ry trudno okie\u0142zna\u0107 i na pewno trudno przewidzie\u0107. Codziennie te\u017c zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce staj\u0119 na ringu, boksuj\u0105c si\u0119 z negatywnym obrazem, kt\u00f3ry moi podopieczni stworzyli sobie w g\u0142owie. Nie jest to \u0142atwe, poniewa\u017c \u017cyjemy w czasach, gdzie wszechobecne jest przekonanie, \u017ce zwyci\u0119zca bierze wszystko, \u017ce liczy si\u0119 tylko pierwsze miejsce. A przecie\u017c \u0142awki naszych klas nie s\u0105 zape\u0142nione li tylko geniuszami, mistrzami olimpijskimi i ekspertami w jakiej\u015b w\u0105skiej dziedzinie.
Gros z nich to m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy stoj\u0105 na pocz\u0105tku swojej drogi \u017cyciowej, kt\u00f3rzy maj\u0105 prawo poszukiwa\u0107, b\u0142\u0105dzi\u0107, przesuwa\u0107 granice i bada\u0107 otaczaj\u0105cy ich \u015bwiat w swoim tempie i na sw\u00f3j spos\u00f3b. To ludzie, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105, kim s\u0105, dok\u0105d zmierzaj\u0105 i kim chc\u0105 by\u0107. Jeszcze.
Jednym z niezawodnych sposob\u00f3w na budowanie poczucia warto\u015bci moich uczni\u00f3w jest przekonanie ich, \u017ce ka\u017cda pora\u017cka jest lekcj\u0105, kt\u00f3rej efektem mo\u017ce by\u0107 sukces.\u00a0Pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 tu anegdot\u0119, kt\u00f3ra pomaga mi w tym i naprawd\u0119 czyni cuda:
\u00a0
Thomas Edison odkry\u0142 \u017car\u00f3wk\u0119 po ponad 11 000 nieudanych pr\u00f3b.
Kiedy\u015b dziennikarz zada\u0142 pytanie Edisonowi: \u201eDlaczego marnuje pan czas na tyle pr\u00f3b, je\u015bli wiadomo \u017ce \u015bwiat\u0142o \u015bwiecy jest dla cz\u0142owieka najlepsze? Dlaczego wci\u0105\u017c pr\u00f3buje pan pomimo ponad 5000 nieudanych pr\u00f3b?\u201d. Edison odpowiedzia\u0142 : \u201eM\u0142ody cz\u0142owieku, nieprawd\u0105 jest, \u017ce wykona\u0142em 5000 nieudanych pr\u00f3b, ale faktem jest, \u017ce do tej pory odkry\u0142em 5000 sposob\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rych to nie dzia\u0142a! Co sprawia, \u017ce jestem o 5000 sposob\u00f3w bli\u017cej rozwi\u0105zania.<\/em>
Nie wnikam tu w prawd\u0119 historyczn\u0105 czy fakty dotycz\u0105ce biografii Edisona, bo tak naprawd\u0119 nie s\u0105 one istotne. Dla mnie liczy si\u0119 efekt, kt\u00f3rym jest u\u015bwiadomienie uczniom, \u017ce w \u017cyciu trzeba walczy\u0107, \u017ce nale\u017cy i\u015b\u0107 dalej mimo pora\u017cek, \u017ce te 5000 nieudanych pr\u00f3b mo\u017ce by\u0107 pocz\u0105tkiem czego\u015b naprawd\u0119 wielkiego.
Okazuje si\u0119, \u017ce dla uczni\u00f3w bardzo wa\u017cna jest nasza wiarygodno\u015b\u0107 i autentyczno\u015b\u0107 w wydawaniu opinii. Kiedy\u015b, gdy skomplementowa\u0142am prac\u0119 jednego z moich podopiecznych, us\u0142ysza\u0142am: \u201e M\u00f3wi tak pani, bo jest pani moj\u0105 wychowawczyni\u0105\u201d. Ze stoickim spokojem odpowiedzia\u0142am na to, \u017ce chwal\u0119 jego prac\u0119, nie dlatego, \u017ce jest moim wychowankiem, ale dlatego, \u017ce jest dobra i \u017ce gdyby by\u0142a z\u0142a, na pewno by o tym us\u0142ysza\u0142.
Mo\u017ce nie do ko\u0144ca by\u0142o mi wtedy po drodze z prawd\u0105, ale wierz\u0119 w magi\u0119 dobrego s\u0142owa. Nic chyba bardziej nie motywuje do dzia\u0142ania ni\u017c ono. Jestem przekonana, \u017ce wielu z nas tutaj zgromadzonych za jeden z najpi\u0119kniejszych obraz\u00f3w wyniesionych ze szko\u0142y uwa\u017ca min\u0119 rozanielonego dziecka, kt\u00f3re us\u0142ysza\u0142o: \u201eNie, no jestem zachwycona.\u201d, \u201e\u015awietna praca.\u201d, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u201eJeste\u015b niesamowity\u201d.
S\u0142owa te powiedziane z powag\u0105 i pe\u0142nym przekonaniem sprawiaj\u0105, \u017ce dzieciom rosn\u0105 skrzyd\u0142a, a my osi\u0105gamy zamierzony cel- tak po\u017c\u0105dan\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 motywacj\u0119 do dzia\u0142ania. Bo krytyka, sarkazm czy \u017cartobliwe wytykanie b\u0142\u0119d\u00f3w nie tylko nie dzia\u0142aj\u0105, ale potrafi\u0105 wyrz\u0105dzi\u0107 wiele krzywdy i zburzy\u0107 tak kruche u nastolatk\u00f3w poczucie w\u0142asnej warto\u015bci.
Pozwol\u0119 sobie tutaj na ma\u0142\u0105 dygresj\u0119.\u00a0Naprawd\u0119 z wieloma reakcjami uczniowskimi na dobre s\u0142owa si\u0119 ju\u017c spotka\u0142am, ale to, co zdarzy\u0142o si\u0119 kilka miesi\u0119cy temu, zaskoczy\u0142o mnie ogromnie (co zreszt\u0105 potwierdza przekonanie, \u017ce pracujemy z nieprzewidywalnym w swoich reakcjach \u017cywio\u0142em).
Kiedy oddawa\u0142am prac\u0119 pisemn\u0105 jednemu z moich uczni\u00f3w, mo\u017ce niezbyt daj\u0105cemu sobie rad\u0119 z j\u0119zykiem polskim, powiedzia\u0142am, \u017ce jest \u015bwietna. Ch\u0142opiec natychmiast skuli\u0142 si\u0119 w sobie i przybra\u0142 kpi\u0105cy wyraz twarzy. Zamilk\u0142am. A to zdarza mi si\u0119 wyj\u0105tkowo rzadko. Na szcz\u0119\u015bcie sytuacj\u0119 uratowa\u0142a jedna z dziewczynek, m\u00f3wi\u0105c: \u201ePiotrek, ale pani m\u00f3wi powa\u017cnie. To nie jest sarkazm\u201d. Spojrza\u0142am na ch\u0142opca raz jeszcze. Odtaja\u0142.
To by\u0142a dla mnie lekcja. Lekcja tego, jak bardzo wsp\u00f3\u0142czesnym dzieciom, nara\u017conym na nieustann\u0105 ocen\u0119, powszechn\u0105 krytyk\u0119 i wzorce kreowane przez media, brakuje pewno\u015bci siebie i wiary w to, \u017ce mo\u017cna pokona\u0107 w\u0142asne s\u0142abo\u015bci, \u017ce mo\u017cna zrobi\u0107 co\u015b fantastycznie, nawet je\u015bli \u017cyje si\u0119 w przekonaniu, \u017ce nie jest si\u0119 w czym\u015b wyj\u0105tkowo dobrym.
A nasze zdanie dla naszych podopiecznych jest wa\u017cne, bo wbrew alarmuj\u0105cym doniesieniom medi\u00f3w czy pokutuj\u0105cemu stereotypowi, wci\u0105\u017c dla swoich uczni\u00f3w jeste\u015bmy autorytetami. Lud\u017ami, kt\u00f3rzy kszta\u0142tuj\u0105 ich postrzeganie \u015bwiata, wskazuj\u0105 drog\u0119 rozwoju i stanowi\u0105 oparcie w trudnych chwilach. Bo jak us\u0142ysza\u0142am niedawno od jednej z moich uczennic: Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce nauczyciele to jedyni doro\u015bli, kt\u00f3rzy nas rozumiej\u0105<\/em>.
S\u0105dz\u0119, \u017ce w jej s\u0142owach jest wiele prawdy. Jeste\u015bmy grup\u0105, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija, poszukuje, uczy si\u0119 w codziennych kontaktach ze swoimi wychowankami. Musimy i chcemy by\u0107 na bie\u017c\u0105co, \u017cyjemy troskami i rado\u015bciami naszych podopiecznych, uczymy si\u0119 ich i ich \u015bwiata, by jak najlepiej wykonywa\u0107 sw\u00f3j zaw\u00f3d- nauczyciela i wychowawcy. Wchodzimy w relacje, tworzymy wi\u0119zi, czasem takie na lata.
Zawsze, kiedy s\u0142ysz\u0119 o zepsuciu wsp\u00f3\u0142czesnej m\u0142odzie\u017cy, jej uzale\u017cnieniu od portali spo\u0142eczno\u015bciowych, gier i izolowaniu si\u0119 od ludzi, budz\u0105 si\u0119 we mnie najgorsze instynkty. No, mo\u017ce jeszcze gorsze budzi\u0142y si\u0119 wtedy, kiedy widzia\u0142am wsp\u00f3\u0142czucie w oczach ludzi, gdy m\u00f3wi\u0142am, \u017ce ucz\u0119 w gimnazjum i to jeszcze wiejskim.
Pomijaj\u0105c inwektywy, kt\u00f3re cisn\u0119\u0142y mi si\u0119 na usta, przekonywa\u0142am moich adwersarzy, \u017ce m\u0142odzie\u017c zawsze by\u0142a i jest taka sama, a zmienno\u015b\u0107, nadpobudliwo\u015b\u0107, niestabilno\u015b\u0107 emocjonalna i nieprzewidywalno\u015b\u0107 to efekt zmian biologicznych, zw\u0142aszcza hormonalnych. I \u017ce wystarczy tylko cierpliwo\u015b\u0107, czas oraz ogrom zrozumienia i akceptacji, by pom\u00f3c wyj\u015b\u0107 z tego okresu m\u0142odemu cz\u0142owiekowi. No w\u0142a\u015bnie tylko tyle, a mo\u017ce a\u017c tyle.
Pami\u0119tam, \u017ce kiedy kilkana\u015bcie lat temu po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142am od moich wychowank\u00f3w, \u017ce jestem dla nich jak mama, poczu\u0142am si\u0119 zak\u0142opotana. Jaka mama? No bez przesady. Dzisiaj, kiedy s\u0142ysz\u0119 to od kolejnych rocznik\u00f3w, wiem, \u017ce to komplement. Ten najwi\u0119kszy i najwspanialszy, kt\u00f3ry jest wyrazem szacunku, sympatii, uznania i zaufania.
Nazywanie mnie mam\u0105 ju\u017c mnie nie uwiera, cho\u0107 cz\u0119sto odczuwam ci\u0119\u017car tego s\u0142owa, bo wi\u0105\u017ce si\u0119 z nim ogromna odpowiedzialno\u015b\u0107. Moje lekcje j\u0119zyka polskiego, narady klasowe, godziny wychowawcze i wsp\u00f3lne wyj\u015bcia czy wyjazdy to czas rozm\u00f3w pozwalaj\u0105cy mi pozna\u0107 zdanie moich uczni\u00f3w i zaprezentowa\u0107 im swoje przekonania i do\u015bwiadczenia \u017cyciowe, kt\u00f3re mnie ukszta\u0142towa\u0142y. Nie narzucam uczniom swojej opinii, nie forsuj\u0119 swojego zdania, za to daj\u0119 prawo do wypowiadania w\u0142asnego i wzrastania w przekonaniu, \u017ce ich g\u0142os te\u017c jest wa\u017cny i te\u017c si\u0119 liczy. Z o tyle wi\u0119ksz\u0105 rado\u015bci\u0105, czytaj\u0105c prace moich uczni\u00f3w, odnajduj\u0119 w nich swoje s\u0142owa, kt\u00f3re oni przyj\u0119li za w\u0142asne. I wiem, \u017ce nie pisz\u0105 \u201epode mnie\u201d, by otrzyma\u0107 lepsz\u0105 ocen\u0119. Wiem, \u017ce to sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ich \u015bwiata i pogl\u0105d\u00f3w.
Innym aspektem, kt\u00f3ry na pewno wp\u0142ywa na poczucie warto\u015bci uczni\u00f3w, jest prze\u015bwiadczenie, \u017ce nauczyciel traktuje ich jak jednostki, a nie numery w dzienniku czy nazwiska bez twarzy. I \u017ce dla nas s\u0105 kim\u015b wyj\u0105tkowym mimo ich obsesyjnego d\u0105\u017cenia do uniformizacji.
Swego czasu us\u0142ysza\u0142am od znajomego, \u017ce patrz\u0105c na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 m\u0142odzie\u017c, ma wra\u017cenie, \u017ce ogl\u0105da stempelki. Poproszony o wyja\u015bnienie, powiedzia\u0142, \u017ce wszystkie dziewcz\u0119ta wygl\u0105daj\u0105 podobnie, a ch\u0142opcy wr\u0119cz tak samo. Zobacz, d\u0142ugie, proste w\u0142osy, d\u017cinsy ewentualnie kr\u00f3tkie spodenki, sportowe buty i plecak lub w wersji m\u0119skiej dres lub d\u017cinsy, sportowe buty i plecak<\/em>.\u00a0
Wiele w jego s\u0142owach racji. M\u0142odzie\u017c mimo tego, \u017ce chcia\u0142aby si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107, nie ma na to odwagi. Chc\u0105 by\u0107 tacy jak inni i mie\u0107 to, co inni. Taka zasada lustra w nastoletnim wydaniu. St\u0105d w rankingach nisko stoj\u0105 dobre oceny i zachowanie, a odmienno\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w czy cho\u0107by stroju na pewnym etapie jest rzadko\u015bci\u0105. Dzieci nie maj\u0105 ani odwagi, ani si\u0142y na to, by walczy\u0107 o siebie. Chc\u0105 by\u0107 lubiane, akceptowane, chc\u0105 stanowi\u0107 centrum. A najprostszym wed\u0142ug nich sposobem na to jest w\u0142a\u015bnie upodabnianie si\u0119 do r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Dlatego tak istotne jest, by na ka\u017cdym kroku u\u015bwiadamia\u0107 im, \u017ce lepiej by\u0107 nawet niedoskona\u0142\u0105 wersj\u0105 samego siebie, ni\u017c idealn\u0105 kopi\u0105 kogo\u015b innego. \u017be to, co nas odr\u00f3\u017cnia od innych stanowi o naszym pi\u0119knie, wyj\u0105tkowo\u015bci i indywidualizmie. \u017be to pow\u00f3d do dumy, a nie \u017ale poj\u0119tego wstydu.
Ale to wymaga z naszej strony ogromnego uporu i konsekwencji. Bo kropla dr\u0105\u017cy ska\u0142\u0119 nie si\u0142\u0105, ale cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 spadania, a ka\u017cda opinia wielokrotnie powtarzana w ko\u0144cu staje si\u0119 faktem.
M\u00f3wi\u0105c o budowaniu poczucia w\u0142asnej warto\u015bci u dzieci i m\u0142odzie\u017cy, nale\u017cy wspomnie\u0107 tak\u017ce o wdra\u017caniu do samodzielno\u015bci.
Kiedy patrzymy na naszych uczni\u00f3w, zdajemy sobie spraw\u0119 jak bardzo s\u0105 inteligentni, bystrzy i zorientowani w \u015bwiecie nowoczesnej technologii. Potrafi\u0105 b\u0142yskawicznie dotrze\u0107 do informacji w internecie, uruchomi\u0107 sprz\u0119t elektroniczny bez czytania instrukcji czy dopatrze\u0107 si\u0119 w naszej wypowiedzi nie\u015bcis\u0142o\u015bci, o kt\u00f3rej na pewno natychmiast poinformuj\u0105 wszystkich dooko\u0142a. Zaskakuj\u0105 nas specjalistycznym s\u0142ownictwem i ogromn\u0105 wiedz\u0105 w jakiej\u015b dziedzinie. Ale\u2026 No w\u0142a\u015bnie, mimo tych imponuj\u0105cych umiej\u0119tno\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest przyzwyczajona do tego, by by\u0107 obs\u0142ugiwanym. Ich postawa nie wynika jednak ze z\u0142ej woli, ale z przyzwyczajenia i wygody. St\u0105d tak wa\u017cne, by za ka\u017cdym razem, kiedy chcemy zrobi\u0107 co\u015b za ucznia, mie\u0107 w pami\u0119ci, \u017ce w ten spos\u00f3b nie pozwalamy mu na rozwijanie wiary we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci oraz nie motywujemy go do pokonywania trudno\u015bci i podejmowania coraz ambitniejszych zada\u0144, kt\u00f3re by je anga\u017cowa\u0142y, budowa\u0142y umiej\u0119tno\u015bci przek\u0142adania s\u0142\u00f3w na czyny, uczy\u0142y pracy samodzielnej i wsp\u00f3\u0142pracy z innymi.
Delegowanie zada\u0144 lub pomoc w ich doprecyzowaniu to rola, kt\u00f3r\u0105 od lat przypisuj\u0119 sobie jako wychowawca, gdy klasa staje przed jakim\u015b wyzwaniem. Wiem, \u017ce gazetka nie zawsze b\u0119dzie zrobiona z powszechnie przyj\u0119tymi kanonami pi\u0119kna; \u017ce przedstawienie nie zawsze rozmachem i perfekcj\u0105 wykonania zachwyci odbiorc\u00f3w; \u017ce piosenka za\u015bpiewana podczas jarmarku bo\u017conarodzeniowego daleka b\u0119dzie od idea\u0142u. Ale wiem te\u017c, \u017ce dzi\u0119ki temu kolejne gazetki, przedstawienia i recitale b\u0119d\u0105 coraz lepsze, a moi uczniowie zdob\u0119d\u0105 nie tylko do\u015bwiadczenie, ale i prze\u015bwiadczenie, \u017ce mog\u0105 i \u017ce potrafi\u0105. \u017be to, co osi\u0105gn\u0119li jest efektem ich zaanga\u017cowania i wsp\u00f3\u0142pracy. \u017be drzemi\u0105 w nich ogromne pok\u0142ady pomys\u0142owo\u015bci i talentu, o kt\u00f3rych niejednokrotnie nie mieli poj\u0119cia.
Rola nauczyciela i wychowawcy we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie nie jest \u0142atwa. Wymaga bowiem nie tylko kompetencji merytorycznych, diagnostycznych, planistyczno- projektowych czy komunikacyjnych, ale tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim, kompetencji spo\u0142ecznych, empatii i zrozumienia.
Dlatego nauczyciel powinien by\u0107 czu\u0142ym narratorem, kt\u00f3ry towarzyszy i wspiera swojego ucznia w jednej z najtrudniejszych dr\u00f3g w \u017cyciu- w drodze do poznania siebie i swojej warto\u015bci.
\u00a0
Czy przedstawione przeze mnie sposoby na budowanie poczucia warto\u015bci u uczni\u00f3w dzia\u0142aj\u0105? Pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 tu dwie wypowiedzi ludzi, kt\u00f3rych spotka\u0142am na swojej drodze zawodowej:
\u00a0
Pierwszy z cytat\u00f3w pochodzi sprzed 15 lat, a jej autorka mia\u0142a w\u00f3wczas 16 lat:
\u00a0
No to si\u0119 pobecza\u0142am… Musz\u0119 si\u0119 uspokoi\u0107, bo zaraz zalej\u0119 ca\u0142\u0105 klawiatur\u0119… No to przed nami kolejny etap, chcia\u0142abym, aby by\u0142 dla wszystkich tak wspania\u0142y jak ten. Chcia\u0142abym trafi\u0107 na tak cudownego wychowawc\u0119 jak nasza Pani Zosia. Dzi\u0119kuj\u0119 Pani za wszystko, dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce nie uczy\u0142a nas Pani tylko polskiego, dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce nauczy\u0142a nas Pani odpowiedzialno\u015bci za innych i siebie, wsp\u00f3\u0142pracy, ale przede wszystkim dzi\u0119kuj\u0119 za to, \u017ce swoim przyk\u0142adem pokazywa\u0142a nam Pani, jak \u017cy\u0107 \u017ceby wyj\u015b\u0107 na ludzi. <\/em>
Pyta\u0142a nas Pani kiedy\u015b o to kto jest naszym autorytetem. Wtedy nie bra\u0142am pod uwag\u0119 tego, \u017ce mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jest nim Pani. Wysz\u0142oby na to, \u017ce si\u0119 podlizuj\u0119, ale teraz ju\u017c chyba wybaczycie mi to, \u017ce tak pisz\u0119. Wtedy pyta\u0142a Pani r\u00f3wnie\u017c o cechy, kt\u00f3re najbardziej cenimy w tych osobach. Ja ceni\u0119 Pani\u0105 za sprawiedliwo\u015b\u0107, obiektywizm, odpowiedzialno\u015b\u0107, poczucie humoru i to, \u017ce jak ju\u017c dzi\u015b wspomnia\u0142am, nigdy nie traci\u0142a Pani w nas wiary oraz za to, \u017ce mimo wszystko potrafi\u0142a Pani darzy\u0107 nas zaufaniem. Mog\u0142abym jeszcze rozwin\u0105\u0107 t\u0119 wypowied\u017a, ale nie chc\u0119 zanudza\u0107. Jeszcze raz serdecznie dzi\u0119kuj\u0119.<\/em>\u00a0
\u00a0
Drugi liczy sobie 6 lata:
\u00a0
Dzie\u0144 dobry prosz\u0119 Pani. W sumie to nie wiem, dlaczego pisz\u0119. Jestem jednym z Pani by\u0142ych uczni\u00f3w i chcia\u0142bym tak po prostu podzi\u0119kowa\u0107. Nigdy nie mia\u0142em problemu z uczeniem si\u0119 i dlatego zawsze by\u0142em minimalist\u0105. W \u017cyciu nie przeczyta\u0142em ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra nie by\u0142aby lektur\u0105. Nigdy nie zastanawia\u0142em si\u0119 nad g\u0142\u0119bszym znaczeniem otaczaj\u0105cej mnie rzeczywisto\u015bci. Do momentu a\u017c pozna\u0142em Pani\u0105. Zmieni\u0142em podstaw\u00f3wk\u0119, gimnazjum, potem dosz\u0142o LO i studia, lecz nauczycieli, kt\u00f3ry zale\u017ca\u0142o, m\u00f3g\u0142bym policzy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki. I Pani by\u0142a jednym z nich. Niewa\u017cne, jakim kto by\u0142 gnojkiem czy dupkiem, zawsze stara\u0142a si\u0119 Pani pom\u00f3c i przekona\u0107, \u017ce mo\u017cna inaczej. Za to chcia\u0142bym tak po ludzku Pani podzi\u0119kowa\u0107. Oby w szko\u0142ach by\u0142o wi\u0119cej takich nauczycieli jak Pani, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 zaszczepi\u0107 w ludziach pasj\u0119.<\/em>
\u00a0
\u00a0: Co mo\u017cna znale\u017a\u0107 w dzieci\u0119cej walizce? O budowaniu poczucia w\u0142asnej warto\u015bci u uczni\u00f3w – Zofia G\u0142owacka<\/span><\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-931","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"cvmm-medium":false,"cvmm-medium-plus":false,"cvmm-portrait":false,"cvmm-medium-square":false,"cvmm-large":false,"cvmm-small":false,"news-portal-block-medium":false,"news-portal-block-thumb":false,"news-portal-slider-medium":false,"news-portal-carousel-portrait":false,"news-portal-alternate-grid":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Wojciech Jakubiec","author_link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/author\/wjakubiec\/"},"uagb_comment_info":1,"uagb_excerpt":null,"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":"","full":""},"categories_names":{"23":{"name":"ARTYKU\u0141Y","link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/category\/artykuly\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":"","cvmm-medium":"","cvmm-medium-plus":"","cvmm-portrait":"","cvmm-medium-square":"","cvmm-large":"","cvmm-small":"","full":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=931"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/931\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":932,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/931\/revisions\/932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}