{"id":794,"date":"2023-03-07T22:24:31","date_gmt":"2023-03-07T22:24:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/?p=794"},"modified":"2023-03-07T23:48:55","modified_gmt":"2023-03-07T23:48:55","slug":"czy-reportaz-klamie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/2023\/03\/07\/czy-reportaz-klamie\/","title":{"rendered":"Czy reporta\u017c k\u0142amie ??? Kilka my\u015bli na podstawie ksi\u0105\u017cki Bernarda Newmana\u00a0Rowerem przez II RP"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">II Rzeczpospolita, jak si\u0119 okazuje, by\u0142a krajem niezwykle ciekawym dla europejskiej opinii publicznej, o czym przekonuje lektura ksi\u0105\u017cki&nbsp;<em>Rowerem przez II RP<\/em>&nbsp;autorstwa Brytyjczyka, Bernarda Newmana. Odby\u0142 on t\u0119 podr\u00f3\u017c owym niewymy\u015blnym \u015brodkiem transportu w roku 1934, a wi\u0119c ju\u017c po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, spisa\u0142 swoje wra\u017cenia, a p\u00f3\u017aniej, jak informuje kr\u00f3tka notka o autorze zamieszczona na pocz\u0105tku ksi\u0105\u017cki, wielokrotnie opowiada\u0142 swoim rodakom o naszym kraju. Mia\u0142 co opowiada\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Jego podr\u00f3\u017c po Polsce zacz\u0119\u0142a si\u0119 od Gda\u0144ska. Jak sam zaznaczy\u0142, jednym z jego cel\u00f3w by\u0142o ustalenie rzeczywistych relacji mi\u0119dzy Polakami a mniejszo\u015bciami narodowymi zamieszkuj\u0105cymi Polsk\u0119. Gda\u0144sk by\u0142 pierwszym punktem, gdzie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 wzajemne relacje mi\u0119dzy obiema grupami mieszka\u0144c\u00f3w Wolnego Miasta, polsk\u0105 i niemieck\u0105. Przed wojn\u0105 Gda\u0144sk mia\u0142 status Wolnego Miasta i stanowi\u0142 jeden z powod\u00f3w konfliktu mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Niemcami. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce obserwacje Newmana bywaj\u0105 zaskakuj\u0105ce, sprzeczne z obowi\u0105zuj\u0105cymi obecnie stereotypami i wyobra\u017ceniami, nowe, dlatego warte uwagi i zainteresowania. Je\u015bli dodamy do tego fakt, \u017ce takie spostrze\u017cenia dotycz\u0105 w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdego zak\u0105tku naszego przedwojennego kraju i \u017ce s\u0105 wyra\u017cone prostym, dowcipnym j\u0119zykiem, uznamy ksi\u0105\u017ck\u0119 za wart\u0105 lektury.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Dla mnie ma ona dodatkowy walor. Ot\u00f3\u017c autor podr\u00f3\u017cowa\u0142, jak sam okre\u015bli\u0142, troch\u0119 bez planu, chaotycznie: Nie trzyma\u0142em si\u0119 ustalonego rozk\u0142adu, z nastaniem zmierzchu stawa\u0142em w najbli\u017cszym dogodnym miejscu (s.24). Odby\u0142em podobn\u0105 podr\u00f3\u017c, tak\u017ce rowerem, tak\u017ce zatrzymuj\u0105c si\u0119 w dogodnym miejscu w chwili, gdy zapada\u0142 zmrok. Nie by\u0142em sam-podr\u00f3\u017c rowerowa, zreszt\u0105 nie jedyna wsp\u00f3lna, by\u0142a wsp\u00f3lnym pomys\u0142em Kazimierza Maci\u0105ga i moim, mieli\u015bmy takie same rowery, namiot i ma\u0142y baga\u017c w sakwach. Podr\u00f3\u017c rozpocz\u0119li\u015bmy od okolic Werchraty i Rudy R\u00f3\u017canieckiej, a zako\u0144czyli\u015bmy w Malborku. Jechali\u015bmy wzd\u0142u\u017c wschodniej granicy naszego kraju (dzisiaj mniej wi\u0119cej Green Welo) a\u017c do Wzg\u00f3rz Szeskich. Trasa podr\u00f3\u017cy liczy\u0142a 1100 km. Z wyprawy tak\u017ce powsta\u0142 reporta\u017c. By\u0142o to troch\u0119 ponad 20 lat temu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Spotykali\u015bmy r\u00f3\u017cnych ludzi, dla nas zawsze ciekawych, ale w\u015br\u00f3d nich nie by\u0142o \u017cadnego notabla, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142by nas w tajniki og\u00f3lnopolskiej polityki w wymiarze wschodnim, wojew\u00f3dzkim, powiatowym, niech b\u0119dzie-nawet nie w gminnym. Inaczej Newman: Na maciupe\u0144kim molo (w Or\u0142owie-przyp. m\u00f3j) wda\u0142em si\u0119 w rozmow\u0119&nbsp; z pewnym mieszka\u0144cem: m\u00f3wi\u0142 interesuj\u0105co \u2013 a o sprawach europejskich wr\u0119cz fascynuj\u0105co. Przesta\u0142em si\u0119 dziwi\u0107, gdy odkry\u0142em, \u017ce by\u0142 bratem pu\u0142kownika Becka. Polskiego ministra spraw zagranicznych (s.58).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Nie ka\u017cdemu jest dane spotyka\u0107 przypadkowo takich ludzi. Zachodzi teraz pytanie, czy owo spotkanie by\u0142o faktem, czy te\u017c wymys\u0142em autora. Istniej\u0105 metody analizy dzie\u0142a literackiego, a szczeg\u00f3lnie literatury faktograficznej, polegaj\u0105ce na weryfikacji przedstawionych w utworze wydarze\u0144 z punktu widzenia prawdy. Badacze sprawdzaj\u0105 ka\u017cd\u0105 wzmiank\u0119, by potwierdzi\u0107 lub podwa\u017cy\u0107 prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 pisz\u0105cego i bardzo si\u0119 ciesz\u0105, gdy odkryj\u0105 rysy na wizerunku pisarza-pami\u0119tnikarza, pisarza-reporta\u017cysty. Dotkn\u0119\u0142o to m.in. Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego, kt\u00f3ry, jak si\u0119 okaza\u0142o, wiele zmy\u015bli\u0142, czyli wprowadzi\u0142 czytelnika w b\u0142\u0105d, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 werystycznym gatunkiem literackim. Konstatacja ta zach\u0119ca do stawiania pyta\u0144, kt\u00f3re przydadz\u0105 si\u0119 w dydaktyce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Co wolno pisarzowi? Kiedy reporta\u017c jest wiarygodny? W jaki spos\u00f3b mo\u017cna wp\u0142ywa\u0107 na emocje czytelnika? Wszystkie one jako problemy badawcze pozwalaj\u0105 na zrealizowanie za\u0142o\u017ce\u0144 podstawy programowej z j\u0119zyka polskiego, dlatego zach\u0119cam do lektury omawianej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Jej dodatkow\u0105 zalet\u0105 jest informacja, \u017ce autor by\u0142 podobno szpiegiem (co by wiele t\u0142umaczy\u0142o). Tak czy siak: lektura ksi\u0105\u017cki Newmana napawa optymizmem, gdy\u017c ufam teraz, \u017ce swoich podr\u00f3\u017cach spotkam wielkich ludzi, kt\u00f3rzy nie b\u0119d\u0105 chronieni kordonami str\u00f3\u017c\u00f3w i b\u0119dzie mo\u017cna z nimi porozmawia\u0107 po ludzku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bernard Newman,&nbsp;<em>Rowerem przez II RP<\/em>, przek\u0142ad Ewa Kochanowska, Krak\u00f3w 2021.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Dariusz Zi\u0119ba<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>II Rzeczpospolita, jak si\u0119 okazuje, by\u0142a krajem niezwykle ciekawym dla europejskiej opinii publicznej, o czym przekonuje lektura ksi\u0105\u017cki&nbsp;Rowerem przez II RP&nbsp;autorstwa Brytyjczyka, Bernarda Newmana. Odby\u0142 on t\u0119 podr\u00f3\u017c owym niewymy\u015blnym \u015brodkiem transportu w roku 1934, a wi\u0119c ju\u017c po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, spisa\u0142 swoje wra\u017cenia, a p\u00f3\u017aniej, jak informuje kr\u00f3tka notka o autorze zamieszczona [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-794","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"cvmm-medium":false,"cvmm-medium-plus":false,"cvmm-portrait":false,"cvmm-medium-square":false,"cvmm-large":false,"cvmm-small":false,"news-portal-block-medium":false,"news-portal-block-thumb":false,"news-portal-slider-medium":false,"news-portal-carousel-portrait":false,"news-portal-alternate-grid":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Wojciech Jakubiec","author_link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/author\/wjakubiec\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"II Rzeczpospolita, jak si\u0119 okazuje, by\u0142a krajem niezwykle ciekawym dla europejskiej opinii publicznej, o czym przekonuje lektura ksi\u0105\u017cki&nbsp;Rowerem przez II RP&nbsp;autorstwa Brytyjczyka, Bernarda Newmana. Odby\u0142 on t\u0119 podr\u00f3\u017c owym niewymy\u015blnym \u015brodkiem transportu w roku 1934, a wi\u0119c ju\u017c po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy, spisa\u0142 swoje wra\u017cenia, a p\u00f3\u017aniej, jak informuje kr\u00f3tka notka o autorze zamieszczona&hellip;","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":"","full":""},"categories_names":{"23":{"name":"ARTYKU\u0141Y","link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/category\/artykuly\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":"","cvmm-medium":"","cvmm-medium-plus":"","cvmm-portrait":"","cvmm-medium-square":"","cvmm-large":"","cvmm-small":"","full":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=794"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/794\/revisions\/800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}