Kszta\u0142cenie \u015bwiadomego odbiorcy kultury muzycznej\u2026.
\u2026ot i problem \u2026
Funkcjonowanie edukacji muzycznej a tak\u017ce jej rola w wychowywaniu pokole\u0144 jest
absolutnie wa\u017ckim przedmiotem \u015brodowiskowych dyskusji na temat jej standard\u00f3w.
I chocia\u017c przez szereg lat w wymiarze dydaktycznym znaczenie edukacji muzycznej
absolutnie nie maleje, to jednak wsz\u0119dobylska kultura masowa nieustannie pr\u00f3buje przes\u0142oni\u0107
prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105.
Wsp\u00f3\u0142czesna edukacja muzyczna potrafi by\u0107 barwna, ciekawa i wzbogacona realnym
kontaktem z instrumentem, okraszona nowoczesno\u015bci\u0105 pomocy dydaktycznych, poparta
elementami technologii o kt\u00f3rych dawnym pokoleniom pedagog\u00f3w nawet si\u0119 nie \u015bni\u0142o. Gdzie
zatem tkwi fenomen zjawiska, \u017ce starsze pokolenia lepiej \u015bpiewaj\u0105, posiadaj\u0105 wiedz\u0119
i rozeznanie na temat fascynuj\u0105cego \u015bwiata kompozytor\u00f3w, wirtuoz\u00f3w instrumentu, potrafi\u0105
swobodnie dyskutowa\u0107 na temat muzyki i w ko\u0144cu pe\u0142niej pojmuj\u0105 \u015bwiat kultury muzycznej –
dog\u0142\u0119bniej dostrzegaj\u0105c prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105.
\u2026estetyka\u2026
Do \u015bwiata kultury s\u0105 jedynie dwie drogi: pierwsza z nich to socjalizacja, kt\u00f3ra w obecnych
czasach wcale nie nale\u017cy do naj\u0142atwiejszych oraz ta druga, kt\u00f3r\u0105 jest edukacja. Niestety ta
pierwsza cz\u0119sto sp\u0142ycona poprzez \u015bwiat medi\u00f3w i nowoczesno\u015bci ukrytej pod szklanym
ekranem smartfona – zast\u0119puje realny, prawdziwy kontakt z naturaln\u0105 sztuk\u0105. Trac\u0105 na tym
relacje rodzinne, r\u00f3wie\u015bnicze, traci r\u00f3wnie\u017c estetyka i warto\u015b\u0107 przekazu bezpo\u015bredniego.
W tym uj\u0119ciu edukacja muzyczna jest i pozostaje zdominowana, zepchni\u0119ta na skraj
horyzontu jej funkcjonowania jako zwyczajny obowi\u0105zek \u2013 po kt\u00f3rym ucze\u0144 \u0142atwo
przechodzi do bardziej akceptowalnego \u015bwiata wykreowanego przez media, marketingowy
\u015bwiat plastiku, kiczu i tandety.
Estetyka w edukacji artystycznej – muzycznej wydaje si\u0119 by\u0107 skuteczn\u0105 przeciwwag\u0105 dla tych
niebezpiecznych zjawisk. Estetyka jako element porz\u0105dkuj\u0105cy ale te\u017c estetyka jako skuteczne
katharsis my\u015bli i emocji. Przedmioty artystyczne; muzyka i plastyka w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b
mog\u0105 estetyzowa\u0107 u ucznia kontakty z \u017cyw\u0105 kultur\u0105 i sztuk\u0105 -to jeden z cel\u00f3w nadrz\u0119dnych
muzyki w szkole. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania i warto\u015bciowania muzyki artystycznej w
przysz\u0142o\u015bci zapewni odpowiedni kontakt z kultur\u0105, zbuduje potrzeb\u0119 obcowania z muzyk\u0105 a
tak\u017ce sprecyzuje muzyczne preferencje s\u0142uchacza.
\u2026jak to osi\u0105gn\u0105\u0107 \u2026
\u201eNajtrudniejsze jest tworzenie. Wszystko inne jest ucieczk\u0105 od wysi\u0142ku tworzenia.\u201d \u2013 Ryszard
Kapu\u015bci\u0144ski
Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o produkcji muzycznej \u2013 a nie o dziele. Znaczenie tych dw\u00f3ch
termin\u00f3w rozdziela pot\u0119\u017cna r\u00f3\u017cnica. Producent muzyczny wielokrotnie mylony jest z tw\u00f3rc\u0105
\u2013 dlaczego okre\u015blenie \u201ekompozytor\u201d bardziej kojarzone jest z muzyk\u0105 poprzednich epok.
Czy\u017c w dzisiejszych czasach nie funkcjonuj\u0105 kompozytorzy ?
Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c komercjalizacja sztuki wyrywa jej najbardziej osobiste,
powiedzia\u0142bym wr\u0119cz \u2013 intymne fragmenty. Dla wsp\u00f3\u0142czesnego producenta muzyka to proces<\/p>\n\n\n\n
wytwarzania \u2013 kojarz\u0105cy si\u0119 z produkcj\u0105 i zwyczajn\u0105 potrzeb\u0105 zarobkowania. Oczywi\u015bcie
jako\u015b\u0107 ma tutaj znaczenie jednak wielokrotnie zatraca si\u0119 rol\u0119 kompozytora. Praca
kompozytorska nacechowana jest czynnikiem nadrz\u0119dnym – wewn\u0119trzn\u0105 pobudk\u0105, potrzeb\u0105
po\u0142\u0105czenia ekspresji z dobrym warsztatem muzycznym i talentem. Wspomniana produkcja
jest zupe\u0142nie podporz\u0105dkowana zasadom marketingowym, dost\u0119pna \u015brodkami masowej
komunikacji. Tym samym w obszarze \u017cycia spo\u0142ecznego ma wp\u0142yw na procesy edukacyjne,
wychowawcze, na pojmowanie dzie\u0142a, estetyki, kultury w\u015br\u00f3d doros\u0142ych, dzieci
i m\u0142odzie\u017cy.
Moja ponad 20 letnia praktyka zawodowa pozwala mi stwierdzi\u0107 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105,
\u017ce nieodzownym elementem na pocz\u0105tku edukacji muzycznej jest przede wszystkim dobra
autoprezentacja nauczyciela. Nauczyciela tw\u00f3rcy, pasjonata pokazuj\u0105cego uczniowi, \u017ce
muzyka wype\u0142nia jego \u017cycie, codzienno\u015b\u0107 zawodow\u0105, dla kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119ca inne formy
rozrywki. Czynnik ten rozbudza zaufanie do kompetencji nauczyciela \u2013 ucze\u0144 postrzega
swojego pedagoga jako fachowca, osob\u0119 kompetentn\u0105 kt\u00f3ra czas lekcji wype\u0142nia nie tylko
wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bciami ale r\u00f3wnie\u017c entuzjazmem i zaanga\u017cowaniem. Taki wizerunek
z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 spotka si\u0119 z uczniowsk\u0105 interakcj\u0105.
Si\u0119gaj\u0105c wstecz uto\u017csamiam dzisiejsz\u0105 lekcj\u0119 \u201eMuzyki\u201d z nazewnictwem przedmiotu
sprzed lat \u2026 \u201eWychowanie muzyczne\u201d. S\u0142owo wychowanie przekute na artystyczny kontakt,
wsp\u00f3lne wykonawstwo, poznawanie i tworzenie jest wy\u017csz\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i artystycznym
instynktem pozwalaj\u0105cym dokonywa\u0107 wybor\u00f3w, ocenia\u0107 i wreszcie budowa\u0107 w\u0142asne
preferencje muzyczne, gust muzyczny. Te \u201eprzedinformatyczne czasy\u201d mia\u0142y wielk\u0105 zalet\u0119
dla edukacji muzycznej. Tre\u015bci kultury przekazywane by\u0142y drog\u0105 naturalnego nauczania
mi\u0119dzypokoleniowego. Pocz\u0105tkiem nabywania kompetencji kulturalnych by\u0142a rodzina,
p\u00f3\u017aniej szko\u0142a i wreszcie rozmaite kontakty spo\u0142eczne. Taka w\u0142a\u015bnie kompilacja najpe\u0142niej
wykszta\u0142ca\u0142a poj\u0119cie artyzmu i estetyki. Ucze\u0144 korzysta\u0142 z r\u00f3\u017cnorodnych – ale bezpo\u015brednich
form uczestnictwa w kulturze. Do\u015bwiadcza\u0142 poznawania muzyki na \u017cywo – piel\u0119gnowa\u0142
i kultywowa\u0142 tradycje rodzinne i spo\u0142eczne. Ten spos\u00f3b jest bezsprzecznie sprawdzony,
najpe\u0142niejszy i najlepszy.
Dlatego niekoniecznie jestem przekonany, \u017ce nowoczesno\u015b\u0107 wdzieraj\u0105ca si\u0119 do lekcyjnej
sali, zawsze b\u0119dzie dobrze s\u0142u\u017cy\u0107 osi\u0105ganym celom. Rodzi si\u0119 te\u017c pytanie na ile warto
wykorzystywa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne media jako pomoce dydaktyczne w nauczaniu muzyki \u2013 mo\u017ce
zasadnym jest stosowa\u0107 pewien umiar\u2026 . To nie media i techniczne nowinki stanowi\u0105 o tym
jak przebiega\u0107 b\u0119dzie umuzykalnianie i jakie osi\u0105gniemy jego efekty. Podstaw\u0105 pracy w tym
wymiarze jest \u017cywy kontakt z muzyk\u0105 wykonywan\u0105 osobi\u015bcie, przez nauczyciela oraz
wsp\u00f3lnie z uczniami w r\u00f3wie\u015bniczej grupie. Jako\u015b\u0107 tej pracy ze szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0105 na
elementy estetyzuj\u0105ce pozwoli pe\u0142niej zrozumie\u0107 istot\u0119 prawdziwego artyzmu. Estetyka
wp\u0142ywa na warto\u015b\u0107 muzycznego poznania, do\u015bwiadczania i tw\u00f3rczo\u015bci. Estetyka porz\u0105dkuje
wiedz\u0119 muzyczn\u0105, jej zastosowanie i wykonawstwo.
Ka\u017cdy element muzycznej edukacji \u2013 umuzykalniania powinien pojawia\u0107 si\u0119 w symbiozie
z estetyk\u0105 i poczuciem pi\u0119kna. Niezale\u017cnie czy jest to to \u0107wiczenie roz\u015bpiewuj\u0105ce, czy
wykonanie piosenki lub solo w partyturze wokalnej czy instrumentalnej. Og\u00f3lnie panuj\u0105cy
\u0142ad w utworze muzycznym wp\u0142ynie na prze\u017cycia psychiczne tw\u00f3rc\u00f3w i wykonawc\u00f3w.
Ka\u017cdy utw\u00f3r muzyczny czy zwyk\u0142a piosenka to ca\u0142okszta\u0142t muzyczny wielu zespolonych
element\u00f3w – to nie tylko nuty i podpisane sylaby, ale problematyka zjawisk dynamicznych,<\/p>\n\n\n\n
artykulacyjnych, agogicznych pozwala na wyraz emocji i nastroju. Te elementy cz\u0119sto
pomijane w niebezpieczny spos\u00f3b zbli\u017caj\u0105 nas do sztuki skomercjalizowanej i niedba\u0142ej.
Nak\u0142aniam zatem nauczycieli do realizacji muzyki jako z\u0142o\u017conego problemu a nie sp\u0142yconego
wykonawstwa.
Innym wa\u017cnym elementem jest zachowanie stosownych proporcji pomi\u0119dzy percepcj\u0105,
tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 i recepcj\u0105 muzyczn\u0105. Koncepcji w tym zakresie by\u0142o co najmniej dwukrotnie
wi\u0119cej ni\u017c samych bada\u0144 nad tym zagadnieniem. Moim zdaniem , trudno tutaj m\u00f3wi\u0107
o z\u0142otym \u015brodku \u2013 jednak, wydaje si\u0119 logicznym zasada, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pozwala wyzwala\u0107
najg\u0142\u0119bsze prze\u017cycia estetyczne. Aktywno\u015b\u0107 muzyczna w postaci tworzenia uwydatnia
wielorakie walory; aktywizuje wyobra\u017ani\u0119, sk\u0142ania do samodzielnego my\u015blenia, jest \u017ar\u00f3d\u0142em
indywidualnego do\u015bwiadczania, porz\u0105dkuje i uczy jak korygowa\u0107 pope\u0142niane b\u0142\u0119dy.
To przecie\u017c to nic innego jak dzia\u0142ania, kt\u00f3re s\u0105 wpisane s\u0105 w kanon ka\u017cdej edukacji.
Oczywi\u015bcie nie sp\u0142ycam roli percepcji muzycznej \u2013 jednak wzbogacenie jej uczniowsk\u0105
aktywno\u015bci\u0105 pozwoli pe\u0142niej odczuwa\u0107 i rozumie\u0107 elementy muzycznego dzie\u0142a – takie jak
melodyka, rytm i harmonia.<\/p>\n\n\n\n
\u2026 zamiast zako\u0144czenia \u2026
Co by si\u0119 sta\u0142o? Gdyby\u015bmy zacz\u0119li umuzykalnia\u0107 w banalny spos\u00f3b korzystaj\u0105c jedynie z
instrumentu akompaniuj\u0105cego, instrument\u00f3w szkolnych – bez ksi\u0105\u017cek, nutowych zeszyt\u00f3w.
Oddani swojej muzycznej pasji, pe\u0142ni rado\u015bci i satysfakcji z tworzenia i wsp\u00f3lnego
muzykowania, bez przyk\u0142ad\u00f3w nagra\u0144 \u2013 za to gotowi usi\u0105\u015b\u0107 do pianina i w\u0142asnych opracowa\u0144
i prezentacji muzycznych? \u2026. A co by by\u0142o ? je\u015bli p\u0142yt\u0119 CD z p\u00f3\u0142playbackiem
zamieniliby\u015bmy nawet w najprostszy akompaniament na \u017cywym instrumencie ? Jakie
do\u015bwiadczenie nas spotka je\u015bli w proporcjach literatury wokalnej wykorzystamy bardziej
popularne polskie utwory o charakterze ludowym i regionalnym ni\u017ali te kt\u00f3re powsta\u0142y na
wskutek muzycznej mody. Co stanie si\u0119 ?, je\u015bli tre\u015bci kultury zawarte i podane na tacy
w informacji podr\u0119cznikowej \u2013 zast\u0105pimy zadaniami poszukiwania wiedzy przez ucznia ?
Czas od czasu zapomnijmy o mediach, smarfonach, youtube i programach muzyczno-
komputerowych,\u2026. Oni to wszystko ju\u017c znaj\u0105 !
U mnie ten eksperyment wci\u0105\u017c trwa ! – a Ty zaryzykujesz ?, Spr\u00f3buj – bo tej muzyki na
muzyce ci\u0105gle ma\u0142o !<\/p>\n\n\n\n
Wojciech Jakubiec<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kszta\u0142cenie \u015bwiadomego odbiorcy kultury muzycznej\u2026.\u2026ot i problem \u2026Funkcjonowanie edukacji muzycznej a tak\u017ce jej rola w wychowywaniu pokole\u0144 jestabsolutnie wa\u017ckim przedmiotem \u015brodowiskowych dyskusji na temat jej standard\u00f3w.I chocia\u017c przez szereg lat w wymiarze dydaktycznym znaczenie edukacji muzycznejabsolutnie nie maleje, to jednak wsz\u0119dobylska kultura masowa nieustannie pr\u00f3buje przes\u0142oni\u0107prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105.Wsp\u00f3\u0142czesna edukacja muzyczna potrafi by\u0107 barwna, ciekawa i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-361","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"cvmm-medium":false,"cvmm-medium-plus":false,"cvmm-portrait":false,"cvmm-medium-square":false,"cvmm-large":false,"cvmm-small":false,"news-portal-block-medium":false,"news-portal-block-thumb":false,"news-portal-slider-medium":false,"news-portal-carousel-portrait":false,"news-portal-alternate-grid":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Wojciech Jakubiec","author_link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/author\/wjakubiec\/"},"uagb_comment_info":2,"uagb_excerpt":"Kszta\u0142cenie \u015bwiadomego odbiorcy kultury muzycznej\u2026.\u2026ot i problem \u2026Funkcjonowanie edukacji muzycznej a tak\u017ce jej rola w wychowywaniu pokole\u0144 jestabsolutnie wa\u017ckim przedmiotem \u015brodowiskowych dyskusji na temat jej standard\u00f3w.I chocia\u017c przez szereg lat w wymiarze dydaktycznym znaczenie edukacji muzycznejabsolutnie nie maleje, to jednak wsz\u0119dobylska kultura masowa nieustannie pr\u00f3buje przes\u0142oni\u0107prawdziw\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105.Wsp\u00f3\u0142czesna edukacja muzyczna potrafi by\u0107 barwna, ciekawa i…","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":"","full":""},"categories_names":{"23":{"name":"ARTYKU\u0141Y","link":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/category\/artykuly\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"2","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":"","cvmm-medium":"","cvmm-medium-plus":"","cvmm-portrait":"","cvmm-medium-square":"","cvmm-large":"","cvmm-small":"","full":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ofdm.pcen.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}